برخورد مسئولان با مسئله ای به نام «کودکان کار»

رييس سازمان رفاه و خدمات اجتماعي شهردراي تهران اعلام كرد: نتايج پژوهشي که از سوي شهرداري تهران صورت گرفته، نشان مي‌دهد که بيش از 95 درصد کودکان کار و خيابان مورد بررسي، داراي خانواده بوده و بيش از 80 درصد آن‌ها تحت پوشش هيچ سازمان حمايتي قرار ندارند و براي کمک به تامين مخارج خانواده‌هايشان به سطح شهر مي‌آيند.

به گزارشایلنا، محمد جواد روزبهاني، با اشاره به پژوهشي که در سال 87 آغاز شده و تا پايان 1388 ادامه يافته است، گفت: از آنجا که يکي از وظايف معاونت امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران مطالعه آسيب‌ها، شناخت آن‌ها و تدوين راهبردهاي جامع نگر است، اين پژوهش در معاونت مذکور به انجام رسيده است.

وي افزود: اين پروژه، بر موضوع کودکان کار و خيابان به عنوان مساله‌اي که شايد مستقيما مورد توجه مديريت شهري نبوده، متمرکز شد و به بررسي مسائل فردي و اجتماعي کودکان کار و خيابان پرداخت.

روزبهاني ادامه داد: در پژوهشي که از سوي کارشناسان تخصصي معاونت امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران اجرا شد، با مشارکت مراکز پژوهشي و دانشگاه‌ها در 22 منطقه شهرداري به انجام رسيد، بيش از 12 هزار کودک کار و خيابان شهر تهران، به عنوان حجم نمونه مورد بررسي قرار گرفتند.

وي ضمن اشاره به اينکه با اين 12 هزار کودک مصاحبه شد و بازديدهايي نيز از خانه‌هاي آن‌ها صورت گرفت، افزود: نتايج اين پژوهش در نيمه نخست امسال، در همايشي ارائه خواهد شد.

«جمع‌آوري» كودكان‌كار تلاش براي پاك‌كردن صورت مساله است

عضو هيات‌مديره انجمن حمايت از حقوق كودكان با اشاره به لزوم آسيب‌شناسي دقيق مسائل و مشكلات كودكان خياباني گفت: اقداماتي كه تحت عنوان فرايند خدمت‌رساني به كودكان خياباني از سوي نهادي مانند بهزيستي ،شهرداري تهران و ساير نهاد ها مطرح بوده از ابتدا روند معيوبي داشته و ريشه مشكلات آنها بررسي و حل نمي‌شود.

جاويد سبحاني در گفت‌وگو با خبرنگار ايلنا با اشاره به موضع‌گيري بهزيستي در مورد كودكان كار و اظهاراتي از قبيل اينكه بهزيستي با حمايت از كودكان خياباني وظايفي در قبال كودكان كار ندارد تاكيد كرد: اکثر کودکانی که تحت عنوان کودکان خیابانی سامان‌دهی می‌شوند «کودکان کار خیابانی» هستند كه براي تامين معاش و زنده ماندن تن به هر كاري از جمله دست‌فروشي، كار در كارگاه‌هاي توليدي و ... مي‌دهد؛ بنابراین بهزیستی نباید صرفا با این دید که این کودکان بی سرپرست هستند یا بد سرپرست هستند در این موضوع وارد شود.

او ادامه داد: وقتي يكي از جمعيت هدف و تحت پوشش بهزيستي، كودكان خياباني بوده، به طور طبيعي، با پديده كار اين كودكان نيز مواجه مي‌شود و تفكيك كودك كار با خياباني نيز به سختي امكان پذير است. به گفته عضو هيات‌مديره انجمن حمايت از حقوق كودكان گاهي آسيب و خطرات پيش روي كودكان كار شديدتر بوده و احتمال سوءاستفاده از كودكان كار در كارگاه‌هاي غيرقانوني نيز بيشتر وجود دارد در عين حال بخش گسترده‌اي از كودكان كار در معرض خياباني شدن هستند.

سبحاني با اشاره به اجراي مقطعي طرح هايي از سوي برخي سازمان‌ها براي ساماندهي كودكان خياباني تصريح كرد: سازمان‌هايي كه مسوول انجام اقدامات مربوط به كودكان خياباني بودند مشكلات را به چه نحو و تا چه حد آسيب‌شناسي كردند؟ غير از آن است كه با به كار بردن عناويني مانند «جمع‌آوري» و القاء نگاه جرم‌شناسانه و زيبايي شهري به اين معضل تنها صورت مساله را پاك كرده‌اند؟

عضو هيات‌مديره انجمن حمايت از حقوق كودكان به لزوم آسيب‌شناسي دقيق مسائل و مشكلات كودكان خياباني پرداخت و گفت: نوع اقداماتي كه تحت عنوان فرايند خدمت‌رساني به كودكان خياباني مطرح بوده از ابتدا روند معيوبي داشته و ريشه مشكلات آنها بررسي و حل نمي‌شود.

او افزود: به جاي اعمال برنامه‌هايي با ديدگاه جرم‌شناسانه بايد به مقوله كودكان كار و خيابان با ديدگاه اجتماع و خانواده محور نگاه كرد و علت اصلي حضور آنها در خيابان‌ها بررسي شود.

سبحاني با اشاره به اينكه معضلات و مسائل كودكان كار و خيابان با ساماندهي حل نمي‌شود يادآور شد: بهزيستي طي سال‌هاي اخير بارها طرح‌هاي مربوط به كودكان خياباني را اجرا كرد و آمارهاي ناقصي ارائه داده و شهرداري يا نيروي انتظامي و حتي ساير نهادها نيز در اين زمينه با يكديگر تعاملاتي داشتند اما با بررسي آمارهاي اين دستگاه‌ها مشخص مي‌شود كه نظام ارزيابي درستي در طرح‌هاي آنها وجود ندارد.

به گفته عضو هيات‌مديره انجمن حمايت از حقوق كودكان يك نظارت جامع بر اجراي اقدامات متوليان مربوط به كودكان خياباني وجود ندارد و وزارت رفاه نيز به عنوان سياست‌گذار برنامه‌ي نهادهاي زيرمجموعه خود اقدامي براي نظارت بر روند اجراي مسائل كودكان انجام نمي‌دهند؛ در حال حاضر نيز با تغيير و تحولات رخ داده در مديريت سازمان بهزيستي برنامه‌‌ها در مورد سياست‌هاي گذشته عوض شده و متوليان جديد سياست‌هاي ديگري را در پيش مي‌گيرند.

سبحاني ادامه داد: با موازي‌كاري و ناهماهنگي شهرداري، بهزيستي و نيروي انتظامي در زمينه كودكان آسبيب‌ديده، معضلات بيشتر شده و تنها كودكان در معرض آسيب و آسيب ديده ضرر مي‌كنند.